على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3416

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

معنقة ( me'naqat ) ا . ع . گردن‌بند . و كوه خرد در پيش ريك توده . ج : معانيق . معنقة ( mo'neqat ) ص . ع . مربأة معنقة : جاى ديدبان بلند . معنقة ( mo'anneqat ) ا . ع . قسمى از هوام . معنك ( me'nak ) ا . ع . قفل و كليدان . معنم ( mo'annam ) ص . ع . بنان معنم : انگشتهاى رنك كرده و خضاب نموده . معننة ( mo'annanat ) ص . ع . جارية معننة الخلق : دختر درهم پيچيده اندام . معنوز ( ma'nuz ) ص . ع . سختى كشيده . معنوشة ( ma'nucat ) ص . ع . عنق معنوشة : گردن دراز . معنون ( ma'nun ) ص . ع . ديوانه . و ناتوان . و افسون شده و جادو شده و بافسون نامرد شده . و آنكه قاضى بر وى حكم بنامردى كند . و نيز معنون : محبوس در حظيره . معنون ( mo'anvan ) ص . ع . كتاب ديباچه نوشته . معنون ( mo'anvan ) ص . پ . مأخوذ از تازى - عنوان كرده شده و داراى عنوان . معنوى ( ma'naviyy ) ص . ع . منسوب بمعنى ضد لفظى . معنوى ( ma'navi ) و معنويه ( ma'naviyye ) ص . پ . مأخوذ از تازى - با معنى و حقيقى و راست و صحيح و اصلى و ذاتى و چمى و مطلق و باطنى و روحانى و معارف معنويه : علوم وهمى . و دوست معنوى : دوست درونى . معنى ( ma'n ) و ( ma'niyy ) ا . ع . معنى كلام : مراد كلام و مفهوم و مضمون آن و هر چيزى كه شخص قصد مىكند و مقصود . ج : معانى . و قيل قول العامة : لاى معنى فعلت و العرب لا تعرف المعنى و لا تكاد تتكلم به نعم . قال بعض العرب : ما معنى هذا و قيل هذا فى معناة ذلك و فى معناه سواء اى مماثلته و مشابهة دلالة و مضمونا و مفهومأ و قيل المعنى و التفسير و التاويل واحد . معنى ( ma'n ) و ( ma'ni ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آرش و مضمون و مراد و مقصود و چسم و منظور و دلالت و غرض و نيت و حقيقت و خوبى و تعريف و پچوه . و صورت بلا معنى : شكل بدون ماده . و عالم معنى : عالم روحانى و غيبى . و علم معنى : علم فصاحت و بلاغت . و بمعنى : بخواسته . و بيمعنى : بدون اراده و بيهوده و باطل . و آدم بىمعنى : ابله و احمق و نادان و هرزه‌گو . معنى ( ma'nan ) م - ف . پ . مأخوذ از تازى - حقيقة و بطور حقيقت و فى الواقع . و معنى و لفظا : يعنى هم در قول و هم در اراده . معنى ( mo'ann ) ص . ع . مانده و رنج ديده . و اسب بدنژاد و هجين . و شتر كوهان شكافته . و بندى ديرمانده . معنى ( mo'anni ) ص . ع . در مبالغه گويند : عناء معن : يعنى رنج بسيار . معنى ( ma'niyy ) ا - ص . ع . مشغول و گرفتار . و معنى الكلام . ر . معنى ( ma'n ) و ( ma'niyy ) . معنية ( ma'niyat ) و ( ma'niyyat ) ا . ع . مضمون و مفهوم و مقصود از كلام . معو ( ma'v ) ا . ع . رطب رسيده . و غوره‌اى كه بر طب شدن رسيده باشد . و شكاف لب زيرين شتر . معوان ( me'v n ) ا . ع . مرد بسيار ياريگر و بسيار مددگار مردم . معوة ( ma'vat ) ا . ع . واحد معو يعنى يك دانه رطب رسيده . و نيز رطب نيم خشك . معوج ( mo'avvaj ) ص . ع . كج و خميده . معوج ( mo'avvej ) ص . ع . كج كننده . و مرصع كننده با عاج . معوج ( mo'vajj ) ص . ع . خميده و كج . معوج ( mo'vajj ) ص . پ . مأخوذ از تازى - كج و خميده و ناراست . و كسى كه سليقه وى كژ و ناراست باشد . معوجة ( mo'avvajat ) ص . ع . عصا معوجة : عصاى كج . معود ( ma'ud ) ص . ع . بيمار عيادت كرده شده . معود ( mo'ud ) م . ع . معد معدا و معودا . ر . معد . معود ( mo'avvad ) ص . ع . تربيت شده و تعليم شده و ورزيده شده . معود ( mo'avved ) ا - ص . ع . آنكه مىآموزد و تعليم مىدهد سك را براى شكار . و از القابست . معوذ ( me'vaz ) ا . ع . تعويذ و هر چيز كه بدى را بر مىگرداند و دفع مىكند . معوذ ( mo'vez ) ص . ع . هر مادهء نو زاييده خواه ماديان و شتر و سك باشد و يا حيوانى ديگر . معوذ ( mo'avvaz ) ا . ع . جاى گردن بند از اسب و جز آن . و ماده شترى كه پيوسته بيك جاى ماند و از جاى نرود . و چراگاه شتر در پيرامون سرايها .